THOUGHTS

VICTORIA COELN

Das Eigentliche ist unsagbar, unsagbar aber nicht ungestaltbar. (Angela Krauß)

Wir sehen, ohne zu wissen. Für das menschliche Auge ist Licht per se nicht sichtbar. Wäre Licht sichtbar, so würden wir weder einander noch die uns umgebende Welt sehen, denn dann würden uns unendlich viele Lichtteilchen die Sicht verstellen. Doch auch alles Materielle, sei es im mikro- oder makrokosmischen Bereich, ist ohne Licht nicht sichtbar,
(...)
die gesamte Welt ist also unsichtbar. Jedoch: Überlagern einander zwei nicht sichtbare Medien, Materie und Licht, so werden beide gemeinsam sichtbar!

Im Alltag denken wir kaum über dieses so einfache wie geniale Wunder nach. Sobald wir das Licht der Welt erblicken, sehen wir zwar vorerst diffus, doch sofort beginnt unsere visuelle Wahrnehmung mit der Verarbeitung von extrem feinen und komplexen Informationen. Lichtstrahlen, die in unser Auge dringen, werden sogleich in nanometerkleine Einheiten, in Lichtwellen unterteilt und verwertet. Seit Jahrtausenden funktioniert dieser Prozess der visuellen Wahrnehmung Erst sehr spät entdecken und verstehen wir Licht als Substanz. Mit Platon, Aristoteles, Demokrit, Alhazen, Newton, Maxwell, Curie und Einstein (diese Liste ließe sich in viele Richtungen erweitern) wird immer mehr Wissen über Licht und Sehen generiert, Wissen, das auch meiner Arbeit zugrunde liegt.

Für Gestaltungsprozesse generieren die Erkenntnisse über das Phänomen Licht eine radikal neue Basis. Der Gestaltung des Lichts kommt nun eine ebenso große Bedeutung zu wie der Gestaltung materieller Objekte. Zugleich drängt sich die Frage auf, welche nicht sichtbaren Substanzen, Strahlungen, Informationstransmitter sind noch nicht entdeckt? Seit dem epochalen Nachweis der Gravitationswellen 2015/16, fragt auch die Physik, wofür sind wir heute immer noch blind? Anders gefragt: Welche Wunder sehen und verarbeiten wir, die wir mit heutigen technischen Mitteln noch gar nicht auslesen können?

Ich betrachte Licht zunächst als eigenständiges bildnerisches Mittel, das sich unabhängig von Materie formen und gestalten lässt, am feinsten unterteilt in seine Bestandteile, einzelne Lichtwellen. Zugleich arbeite ich in dem Wissen, das erst in der Superposition und Interrelation von Materie und Licht Sichtbarkeiten und damit neue Wirklichkeiten geschaffen werden. In den Chromogrammen manifestiert sich chromotopes Licht* in der Fläche farbfotografischen Papiers. Hier kann nun ganz pur das wahrgenommen werden, was der Kunst immanent ist. Wir schreiben den Arbeiten etwas nicht Sichtbares ein, das im Sinne Angela Krauß zwar nicht verbal beschrieben, aber dennoch gestaltet werden kann.

____________________

*Chromotope, per se nicht sichtbare Farbräume, werden durch analoge Projektion unter Verwendung von Diachromen (in situ bearbeitete, mehrschichtige Miniaturglasfilter) gebildet. Sichtbar wird das Chromotop in Interrelation mit unterschiedlichen materiellen Medien. In der Dunkelkammer werden Chromotope in lichtsensitives Papier projiziert und zu Chromogrammen, in Studio oder White Cube zu performativen Räumen und in urbanen und ruralen Umgebungen zu großdimensionalen Interventionen im öffentlichen Raum.

The essential is unspeakable, unspeakable but not undesignable. (Angela Krauß)

We see unknowingly. The human eye cannot see light per se. If light were visible, we could not see each other nor the world surrounding us, for innumerable particles of light  would block our vision. However, all matter, whether micro- or macrocosmic, is not visible without light
(...)
– in other words, the entire world is invisible. However: when two non-visible media, matter and light, are superimposed, they both become visible together!

In our daily life, we hardly ever think about this miracle, as simple as it is ingenious. As soon as we see the light of day, we see – diffusely at first, but our visual perception immediately begins to process extremely subtle and complex information. Rays of light entering our eyes are immediately subdivided into units measuring only nanometres, into waves of light, and evaluated. This process of visual perception has worked for millennia. Only very late in history did we discover light as a substance. Plato, Aristotle, Democritus, Alhazen, Newton, Maxell, Curie and Einstein (this list could be expanded in many directions) generated ever more knowledge about light and vision – knowledge which also forms the foundation of my work.

For design processes, insights about the phenomenon of light generate a radically new basis. Designing light is now as important as designing material objects. At the same time, this raises the question which other non-visible substances, radiation or transmitters of information have not yet been discovered? Since the epochal proof of gravitation waves in 2015/16, physics is also asking what else we might still be blind to today? Or, put differently: which miracles do we see and process which we are not yet even able to evaluate by today’s technical means?

First of all, I consider light an independent means of design which can be shaped and formed independently of matter – most finely when subdivided into its parts, individual light waves. At the same time, I work in the knowledge that only the superimposition and interrelation of matter and light create visibilities and thereby new realities. In chromograms, chromotopic light* manifests itself across the surface of colour-photographic paper. This makes it possible to perceive what is inherent in the art in its purest form. We inscribe something non-visible upon the works – something that, to speak with Angela Krauß, cannot be described verbally, but can still be shaped. (Translation: Alexa Nieschlag)

____________________

*Chromotopes, colour spaces which are not visible per se, are formed through anologous projection using diachromes (miniature glass filters with several layers which are developed in situ). The chromotope becomes visible as it interrelates with media consisting of different matter. In the darkroom, chromotopes are projected onto light-sensitive paper, thus becoming chromogrammes – or they might become performative spaces within studios or white cubes, or large-scale interventions in the public space in urban and rural surroundings.

Το ουσιώδες είναι ανείπωτο, ανείπωτο αλλά διαμορφώσιμο. (Angela Krauß)

Βλέπουμε εν αγνοία μας. Το ανθρώπινο μάτι δεν μπορεί να δει το φως καθεαυτό. Αν το φως ήταν ορατό, δεν θα μπορούσαμε να αντικρίσουμε ο ένας τον άλλο, ούτε τον κόσμο που μας περιβάλλει, διότι αμέτρητα μόρια φωτός θα έφραζαν την όρασή μας. Εντούτοις, κάθε μορφή ύλης, είτε είναι μικροκοσμική είτε μακροκοσμική,
(...)
δεν είναι ορατή χωρίς φως – με άλλα λόγια, ο κόσμος όλος μπορεί να είναι αόρατος. Ωστόσο: όταν δύο μη ορατά μέσα, ύλη και φως, αλληλεπιτίθενται, καθίστανται και τα δύο μαζί ορατά!

Στην καθημερινή μας ζωή, σπάνια στοχαζόμαστε αυτό το απλό αλλά ευφυές φαινόμενο. Μπορεί να αποτελεί το μεγαλύτερο θαύμα που έγινε ποτέ. Βλέπουμε απ’ την πρώτη στιγμή που γεννιόμαστε – στην αρχή διάχυτα, όμως η οπτική μας αντίληψη αρχίζει αμέσως να επεξεργάζεται εξαιρετικά ανεπαίσθητες και περίπλοκες πληροφορίες. Οι αχτίδες φωτός που εισέρχονται στα μάτια μας υποδιαιρούνται αμέσως σε μονάδες που μετριούνται μονάχα σε νανόμετρα, σε κύματα φως, και αξιολογούνται. Η συγκεκριμένη διεργασία αντίληψης λειτουργεί αποτελεσματικά εδώ και χιλιάδες χρόνια. Μόνο πολύ μεταγενέστερα στον ρου της ιστορίας ανακαλύψαμε το φως ως ουσία. Ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης, ο Δημόκριτος, ο Αλχαζέν, ο Νεύτων, ο Μάξγουελ, η Κιουρί και ο Άινσταϊν (ο κατάλογος θα μπορούσε να επεκταθεί προς πολλές κατευθύνσεις) παρήγαγαν επιπρόσθετη γνώση για το φως και την όραση – γνώση που αποτελεί επίσης το θεμέλιο της δουλειάς μου.

Για τις δημιουργικές διεργασίες, η διαισθητική κατανόηση του φαινομένου του φωτός παρέχει μια ριζικά καινούρια βάση. Ο σχεδιασμός του φωτισμού είναι τώρα εξίσου σημαντικός με τον σχεδιασμό υλικών αντικειμένων. Την ίδια στιγμή, εγείρεται το ερώτημα ποιες άλλες μη ορατές ουσίες, μορφές ακτινοβολίας ή πομποί πληροφοριών δεν έχουν ακόμη ανακαλυφθεί; Μετά την καθοριστική ανίχνευση των βαρυτικών κυμάτων το 2015/16, ο κλάδος της φυσικής αναρωτιέται τι άλλο μπορεί να υπάρχει που εμείς ακόμα να δούμε; Ή, για να το θέσω διαφορετικά, ποια θαύματα βλέπουμε και επεξεργαζόμαστε αλλά δεν είμαστε ακόμα σε θέση να αξιολογήσουμε με τα σημερινά τεχνικά μέσα;

Πρώτα απ’ όλα, θεωρώ το φως ανεξάρτητο μέσο σχεδιασμού που μπορεί να σχηματιστεί και να διαμορφωθεί ανεξαρτήτως της ύλης – και με περισσότερη ακρίβεια όταν υποδιαιρείται στα συνιστώντα μέρη του, σε ατομικά κύματα φωτός. Ταυτόχρονα, εργάζομαι με τη γνώση ότι μόνο η αλληλεπίθεση και η συσχέτιση ύλης και φωτός δημιουργούν ορατότητες και, ως εκ τούτου, νέες πραγματικότητες. Στα χρωμογράμματα, το χρωμοτοπικό φως* εκδηλώνεται σε όλη την επιφάνεια του φωτογραφικού χαρτιού. Αυτό επιτρέπει στον θεατή να αντιλαμβάνεται τι υπάρχει εγγενώς στην τέχνη, στην αγνότερη μορφή της. Εγγράφουμε στα έργα κάτι μη ορατό – κάτι που, αντηχώντας την Angela Krauß – δεν μπορεί να περιγραφεί, μπορεί όμως να διαμορφωθεί και να σχηματιστεί. (Μετάφραση: Δέσποινα Πυρκεττή)

____________________

*Χρωμοτόποι, έγχρωμοι χώροι που δεν είναι ορατοί καθεαυτούς και σχηματίζονται μέσα από ανάλογη προβολή με τη χρήση διχρωϊκών (γυάλινων φίλτρων που αποτελούνται από διάφορα στρώματα και αναπτύσσονται επί τόπου). Ο χρωμοτόπος καθίσταται ορατός όταν συσχετίζεται με μέσα που αποτελούνται από διαφορετική ύλη. Στον σκοτεινό θάλαμο, οι χρωμοτόποι προβάλλονται σε φωτογραφικό χαρτί και γίνονται χρωμογράμματα –μπορεί να γίνουν παραστασιακοί χώροι μέσα σε στούντιο ή πάνω σε λευκούς κύβους, είτε παρεμβάσεις μεγάλης κλίμακας σε δημόσιους χώρους, σε αστικά αλλά και αγροτικά περιβάλλοντα.

Aslolan anlatılamaz, ancak anlatılamaz olsa da biçimlendirilemez değildir. (Angela Krauß)

Bilmeden görüyoruz. İnsan gözü için ışık kendi başına görülebilir değildir. Işık görülebilir olsaydı ne birbirimizi ne de bizi çevreleyen dünyayı görebilirdik çünkü o zaman sonsuz sayıdaki ışık parçacıkları bizim görmemizi engellerdi. Ancak ışıksız, mikrokozmik veya makrokozmik, bütün nesneler de görülemezdir yani
(...)
bütün dünya görünmezdir. Ancak görülemeyen iki medya, nesne ve ışık üst üste geldiğinde beraberce görünür hale gelirler!

Günlük yaşamda basit olduğu kadar dahice de olan bu mucize hakkında hiç düşünmeyiz. Dünyanın ışığına gözümüzü açar açmaz, en başta belirsiz görsek bile, son derece ince ve karmaşık bilgilerin işlenmesiyle görsel algılamamız hemen başlar. Gözlerimizin içine nüfuz eden ışık huzmeleri anında nanometre küçüklüğünde birimlere, ışık dalgalarına ayrılır ve değerlendirilir. Binlerce yıldan beri bu görsel algılama süreci işlev görmektedir. Işığı bir madde olarak keşfetmemiz ve algılamamız ise çok daha sonraları olmuştur. Platon, Aristoteles, Demokritos, İbn-i Heysem, Newton, Maxwell, Curie ve Einstein (Bu liste farklı yönlerde genişletilebilir.) ile birlikte, ışık ve görme ile ilgili gitgide daha çok bilgi üretilmiştir ve bu bilgiler benim çalışmamın temelini oluşturmaktadır.

Işık fenomenleri ile ilgili bilgiler tasarım süreci için yeni radikal bir temel oluştururlar. Işık tasarımı artık nesnel objelerin tasarımı kadar önemli hale gelmiştir. Aynı şekilde bu durum, görünmeyen daha hangi maddeler, ışınlar ve bilgi vericilerin henüz keşfedilmediği sorusunu da doğurmaktadır. Kütle çekimsel dalgaların 2015/16’daki çağ açan ispatından beri fizik dünyasında bugün hala neleri göremediğimiz sorgulanmaktadır. Başka bir ifadeyle, acaba bugünkü teknik araçlarla ölçemediğimiz hangi mucizeleri görüyor ve benimsiyoruz?

Ben ışığa en başta, malzemeden bağımsız olarak şekillendirilebilecek ve tasarlanabilecek, tek başına imgesel bir araç olarak bakıyorum; bileşenlerine, en ince ışık dalgalarına ayrılmış olarak. Aynı zamanda maddenin ve ışığın üst üste gelerek, birbiriyle bağlantı içerisinde görünürlükler ve bununla birlikte yeni gerçeklikler yaratılabileceği bilinci ile çalışmaktayım. Chromogramlarda renkli fotoğraf kağıtlarından oluşan yüzeylerde chromotop ışık kendini gösterir. Burada artık tamamen katıksız bir biçimde sanatın içinde olan algılanabilir. Eserlere görülemeyen, Angela Krauss’un dediği gibi sözlü ifade edilemeyen, ancak yine de tasarlanabilen bir şey katıyoruz. (Tercüme: Nese Kul Berndt)

____________________

Kendi başlarına görülmeyen renk alanları olarak Chromotoplar, diochromların (doğal durumunde çalışılan çok katmanlı minyatür cam filtreler) kullanılmasıyla analog projeksiyon yoluyla resmedilirler. Chromotop, farklı nesnel medyaların birbirleri ile olan bağlatısı ile görünür hale gelir. Karanlık odada chromotoplar renkli fotoğraf kağıtlarına yansıtılırlar ve Chromogramlar olurlar, stüdyoda yada White Cube’da performatif mekanlar haline gelirler, şehirsel ve kırsal çevrelerdeki kamusal alanlarda büyük boyutlu müdahaleler oluştururlar.